ارتباطات یکی از نیازهای حیاتی بشر است و انسان همواره به دنبال ابداع فن آورهائی بوده است که بتواند با استفاده از آنان با سایر همنوعان خود ارتباط برقرار نماید‌. در گذشته ای نه چندان دور که انسان استفاده از اینترنت را تجربه نکرده بود ، ارتباطات محاوره ای صرفاً از طریق تلفن و به کمک خطوط PSTN ( برگرفته از Public Switched Telephone Network ) ، انجام می‌گردید . در سیستم فوق ، سیگنال های صوتی آنالوگ با استفاده از کابل های مسی حمل می گردید . در سالیان اخیر ما شاهد پیشرفت های شگرفی در زمینه فن آوری  بوده‌ایم که هر یک به سهم خود تاثیری غیرقابل انکار در حیات بشریت داشته‌اند . ابداع کامپیوترهای شخصی ، فن آوری‌های جدید ارتباطی نظیر تلفن های سلولی و نهایتاً اینترنت نمونه هائی در این زمینه می‌باشند که باعث شده است انسان بتواند با استفاده از سرویس‌های جدیدی نظیر نامه الکترونیکی ، چت و مواردی‌ دیگر با سایر افراد ارتباط برقرار نماید‌.در این مقاله با مزایای استفاده از VOIP نسبت به PSTN بیشتر اشنا میشویم.

در حال حاضر می توانیم نظاره‌گر یک انقلاب واقعی در عرصه ارتباطات باشیم. هر شخص با استفاده از کامپیوتر و اینترنت می‌تواند با سایر افراد مورد علاقه خود ارتباط برقرار نموده ، داده ای را مبادله و یا از طریق امکانات نرم افزاری موجود با یکدیگر گفتگو نمایند.

تکنولوژی VoIP (برگرفته از Voice over internet protocol) امکان استفاده ازشبکه برای مکالمات تلفنی را فراهم می‌نماید. در مقابل استفاده از خطوط تلفن سنتی ، VoIP از فن آوری دیجیتال و IP استفاده می‌نماید و نیازمند یک اتصال شبکه ای می باشد.تکنولوژی VOIP با تبدیل سیگنال آنالوگ به دیجیتال و تبدیل این سیگنال به پکت های شبکه کار می کند .پکت های شبکه  قابلیت حمل در مسافت های طولانی را دارا می باشد .پس از تبدیل صدای دیجیتال شده و تبدیل آن ها به بسته‌های اطلاعاتی و ارسال  به سمت مقصد ، در مقصد مجدداً به صوت تبدیل می‌گردد. با تبدیل صدا به پکت می‌توان بر روی آنان کنترل بهتری را اعمال نمود . مثلاً می‌توان آنان را فشرده ، مسیر آنان را تعیین و یا آنان را به یک فرمت جدید دیگر تبدیل نمود .متداولترین کاربرد VoIP برای موارد شخصی و استفاده در منازل ، سرویس های تلفنی مبتنی بر اینترنت ، استفاده در سیستم‌های پیج و استفاده از سازمان‌هایی که دارای شعب متعدد هستند می باشد.

پروتکل های مورد استفاده در VOIP

تکنولوژی  VOIP از پروتکل‌های مختلفی از جمله H323 و SIP استفاده می نماید. پروتکلSIP  حاصل تحقیقات یکی از معتبر ترین نهاد های بین المللی در صنعت مخابرات یعنی نهاد IETF، می باشد. ارائه سرویس هایی از قبیل ویدئو کنفرانس، پیام گذاری (از قبیل پیام صوتی)، پیام های فوری، سرویس‌های مکانی، و بسیاری سرویس‌های جدید دیگر، ورای سرویس های قدیمی که توسط PSTN ارائه می شدند از جمله نکات برتری این پروتکل می‌باشد. حیطه تأثیر این پروتکل راه اندازی، تغییر و پایان دادن به Session هاست و محتوای این Session ها توسط دیگر پروتکل‌های همراه SIP مدیریت می‌شود که از جمله آن ها می‌توان به SDP، RTP، RTSP و … اشاره کرد که بر روی پروتکل های TCP و UDP لایه انتقال حمل می‌شوند.

پروتکل H.323 نیز همانند SIP یک پروتکل VoIP است این پروتکل توسط International ) ITU  (Telecommunication Union  به استاندارد در آمد . H.323 یک پروتکل پیشرفته و پیچیده است .پروتکل فوق مشخصات لازم برای سیستم های ویدئوکنفرانس ، اشتراک داده و نرم افزارهای صوتی نظیر IP تلفنی را تعریف می نماید H.323 دارای مجموعه ای از سایر پروتکل ها بوده که هر یک دارای کاربرد  خاص خود می باشند.

مزایای استفاده از VOIP نسبت به PSTN

در زمان استفاده از خطوط PSTN ، کاربران عملا” هزینه زمان استفاده شده توسط شرکتی که مدیریت خط PSTN را برعهده دارد ،‌ پرداخت می نمایند و هر اندازه که بیشتر با تلفن صحبت نمایند هزینه بیشتری را نیز می بایست پرداخت نمایند. در فن آوری VoIP می توان هر زمان و با هر شخص گفتگو نمود . کافی است که در آن مقطع زمانی سایر افرادی که شما می خواهید با آنان گفتگو نمائید نیز به شبکه متصل شده باشند . مکالمه برقرار شده تا زمان دلخواه ( مستقل از هزینه های مربوطه ) می تواند ادامه یابد. علاوه بر این ، می توان در یک زمان با چندین نفر گفتگو نمود . در زمان گفتگو با سایر افراد و بطور همزمان می توان با آنان داده ای ( نظیر تصاویر ، نمودارها و تصاویر ویدیوئی ) را نیز مبادله نمود .

بطور خلاصه می‌توان اهم مزایای سیستم VOIP را در مجموعه‌های اداری و صنعتی به شرح زیر بیان نمود :

  • کاهش حجم کابل کشی
  • استفاده از بستر مشترک دیتا برای انتقال صوت
  • کاهش هزینه مکالمات تلفنی راه دور (در صورت داشتن دفاتر در نقاط مختلف)
  • امکان بکارگیری گوشی‌های Wi-Fi در صورت وجود چتر Wireless